ΣΙΚΥΩΝΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ…

Νομίζω πως το εξαιρετικό κείμενο του κ. Δ.Τερζή που αντιγράφω από τη «Σικυωνία«,  (και ελπίζω να μην υπάρχει αντίρρηση), αξίζει να διαβαστεί…  
Δημοσιεύω το σχόλιό μου εδώ, μιας και στο σχετικό topic της «Σικυωνίας» δεν υπάρχει η δυνατότητα σχολιασμού… 
Θα συμφωνήσω στα περισσότερα σημεία με την ασκούμενη κριτική και θα προσθέσω μόνο ότι ένα μεγάλο μέρος των παρατιθεμένων περί τα δημοτικά πεπραγμένα πληροφοριών προέρχονται από πρώην αιρετούς, με αποτέλεσμα να έχουν υποστεί σχετικό φιλτράρισμα και κατεργασία άμβλυνσης, εξωραϊσμού, ακόμη και παραποίησης… Για παράδειγμα οι πληροφορίες για την «απώλεια» του αρχείου του Δήμου…
Η απώλεια του αρχείου του Δήμου οφείλεται στην απίστευτη αδιαφορία και στον εγκληματικό χειρισμό όλων των Δημοτικών Αρχών της τελευταίας 20ετίας, αρχής γενομένης από την τελευταία  Δημοτική Αρχή του Θ. Εμμανουηλίδη και με συμμετοχή και ανάλογη συνυπευθυνότητα των επομένων Δημοτικών Αρχών του αείμνηστου Γιαννόπουλου, Τσουλούφα, Παπαγγελόπουλου και ξαναμανά Τσουλούφα… 
Λόγω παντελούς έλλειψης χρόνου δεν θα επεκταθώ περισσότερο, θα το κάνω οπωσδήποτε κάποια στιγμή στο μέλλον, ώστε να μάθουν οι Κιατανιώτες ποιοι και πως πέταξαν την ιστορία της πόλης στα σκουπίδια… 
periergos     

Γ. Κασκαρέλη «Ιστορία της Σικυωνίας»: Μια κριτική προσέγγιση

Πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμένα, κρύβουν όμως μικρούς θησαυρούς αποκάτω.
kaskareli-bookΗ ιστορία είναι επιστήμη, συνεπώς έχει τους δικούς της «νόμους» και αρχές. Επειδή όμως ανήκει στην κατηγορία των λεγόμενων ανθρωπιστικών επιστημών, οι νόμοι αυτοί σε καμία περίπτωση δεν έχουν την αυστηρότητα των νόμων που συναντάμε στις θετικές επιστήμες. Στην ιστορία πέρα από την αντικειμενικότητα υπάρχει και η υποκειμενικότητα. Τα γεγονότα καθ΄εαυτά είναι «αντικειμενικά» δηλαδή συνέβησαν στο παρελθόν και δεν αλλάζουν. Η γνώση που έχουμε εμείς γι αυτά όμως εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως τι στοιχεία διαθέτουμε από τότε, πως προσεγγίζουμε εμείς αυτά τα στοιχεία, για πιο λόγο τα προσεγγίζουμε, κλπ, δηλαδή εδώ υπεισέρχεται και ο υποκειμενικός παράγοντας.
Οι άνθρωποι κατά τη διάρκεια του βίου τους προσπαθούν να επιδράσουν στην πορεία των γεγονότων προς ίδιον όφελος (ατομικό ή ομαδικό δεν έχει σημασία), αποτελούν δηλαδή υποκείμενα του ιστορικού γίγνεσθαι, ταυτόχρονα όμως αποτελούν και αντικείμενα του ίδιου γίγνεσθαι καθώς δέχονται την επίδραση γεγονότων που διαμορφώθηκαν από άλλους ανθρώπους χωρίς τη δική τους συμμετοχή ή συγκατάθεση.
Σε κάθε περίπτωση όμως τίθεται το θέμα της ερμηνείας των γεγονότων είτε από το υποκείμενο που προσπαθεί να επηρεάσει την πορεία των γεγονότων αυτών, είτε από αυτούς που υφίστανται άμεσα τις συνέπειές τους (όταν αυτά εξελίσσονται) είτε από αυτούς που προσπαθούν να τα μελετήσουν όταν μεσολαβεί μια χρονική απόσταση από αυτά (μικρή ή μεγάλη), δηλαδή από τους ιστορικούς, «επαγγελματίες» είτε «ερασιτέχνες». Θέλουμε να πούμε με αυτό ότι η προσέγγιση των (αντικειμενικών) ιστορικών γεγονότων είναι υποκειμενική διότι ο κάθε άνθρωπος ( ή ομάδα ανθρώπων) έχει τη δική του οπτική γωνία θέασης των ιστορικών διαδικασιών. Με αυτή την έννοια θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι η ιστορία είναι υποκειμενική. Άλλωστε η μελέτη της ιστορίας νομίζω ότι αποτελεί ένα μέσον για να κατανοήσουμε τη θέση μας ως όντων κοινωνικών και να μας βοηθήσει να χαράξουμε καλύτερα την πορεία μας προς το μέλλον. Αν θέλουμε να μιλήσουμε για αντικειμενική ερμηνεία των γεγονότων, μπαίνει το ερώτημα: πως τα ερμηνεύουμε εμείς σήμερα, με τα δικά μας κριτήρια και αντιλήψεις για την κοινωνική εξέλιξη, ή με τα κριτήρια των ανθρώπων της εποχής που αυτά συνέβησαν; Και τι στοιχεία διαθέτουμε για τις αντιλήψεις της εποχής εκείνης;
Η υποκειμενικότητα όμως σε αρκετές περιπτώσεις εύκολα μπορεί να μετατραπεί σε «ψευδή συνείδηση» (και με τη βοήθεια αντιλήψεων, δοξασιών, ιδεολογιών κλπ), δηλαδή να πιστέψει το υποκείμενο (ο ιστορικός στην προκειμένη περίπτωση) ότι η δική του υποκειμενική ματιά αποτελεί την αντικειμενική προσέγγιση της ιστορίας. Σε αρκετές τέτοιες περιπτώσεις μπορούμε να μιλάμε πλέον για μεροληπτικότητα στην προσέγγιση του ιστορικού γεγονότος.
Ασφαλώς υποκειμενική είναι και η προσέγγιση της κριτικής προς το έργο του ιστορικού, χωρίς αυτό να αναιρεί την αξία της, όπως άλλωστε και η υποκειμενική ματιά του ιστορικού δεν αναιρεί την αξία της προσπάθειάς του (εκτός από λίγες περιπτώσεις σκόπιμης παραχάραξης). Μέσα από το διάλογο και την αντιπαράθεση απόψεων, αντιλήψεων, ερμηνειών και εμβαθύνσεων στα γεγονότα, προκύπτει μια νέα σύνθεση περισσότερο «αντικειμενική» από τις προηγούμενες, κ.ο.κ.

­­Κάτω από την οπτική των παραπάνω σκέψεων θα προσπαθήσουμε να κρίνουμε το έργο του Γ. Κασκαρέλη, ή μάλλον για την ακρίβεια κάποιες πλευρές του έργου του, γιατί λόγω του όγκου του δεν είναι δυνατόν να αποτιμηθεί πλήρως στα πλαίσια ενός μόνο κειμένου.
Παραθέτουμε εδώ κάποιες επισημάνσεις του συγγραφέα στις οποίες θα σταθούμε λίγο (οι υπογραμμίσεις δικές μας):
« Πλήρης ιστορία της νεότερης εποχής είναι αδύνατο να γραφεί διότι διαχρονικά έχουν καταστραφεί τα αρχεία του Δήμου Σικυωνίων, γεγονός που είναι πρωτόγνωρο στην ιστορία της τοπικής αυτοδιοίκησης και δημιουργεί μεγάλη δυσκολία στους ερευνητές. Για το λόγο αυτό, προκρίθηκε η επιλογή να γραφεί σύντομη χρονολογική ιστορία … Ήταν μία αφιλοκερδής προσπάθεια δύο ετών (2008-2010) για να σωθεί στο μέτρο του δυνατού η ιστορική μνήμη της περιοχής στην οποία μπορώ να πω συμμετείχαν μαζί μου πολλοί συμπολίτες μας … Η προσπάθεια, όμως, αυτή είναι ατελής και πρέπει να συνεχισθεί υπό την αιγίδα του Δήμου Σικυωνίων. Εμείς, απλά θέσαμε τα θεμέλια, συγκεντρώσαμε τα στοιχεία, χρονολογήσαμε τα γεγονότα …. Γνωρίζουμε ότι η ανάγνωση του βιβλίου αυτού είναι δυσχερής αλλά θυσιάσαμε τη μυθιστορηματική, αφηγηματική και λογοτεχνική παρουσίαση που προκαλεί τέρψη στους αναγνώστες για να παρουσιάσουμε την ιστορική αλήθεια με σαφήνεια αλλά και κριτική των γεγονότων. …Για το λόγο αυτό, οι κριτικοί δεν πρέπει να κρίνουν την προσπάθεια αυτή από φιλοσοφική και λογοτεχνική άποψη αλλά με καθαρά ιστορικά κριτήρια …»
Κατ’ αρχήν θα συμφωνήσουμε με το «όχι από λογοτεχνική άποψη» θα διαφωνήσουμε όμως με το «φιλοσοφική άποψη» γιατί απλά δεν μπορούμε να το αποφύγουμε, ούτε η κριτική, ούτε όμως και ο ιστορικός-συγγραφέας, διότι και αυτός καθοδηγείται στη σκέψη του από κάποιες φιλοσοφικές απόψεις όσον αφορά τον τρόπο προσέγγισης του ιστορικού γεγονότος (ακόμα και αν δεν το αντιλαμβάνεται ο ίδιος). Τώρα τα «καθαρά ιστορικά κριτήρια» δεν υφίστανται απόλυτα διότι ακόμα και στον ειδικευμένο χώρο της ιστορικής επιστήμης μεταβάλλονται με την πάροδο του χρόνου.
Αυτό άλλωστε φαίνεται και από την προηγούμενη φράση «…αλλά και κριτική των γεγονότων…». Αλλά τι άλλο είναι η κριτική των γεγονότων, από την υποκειμενική ματιά του ιστορικού (υπο-κείμενη στις προσωπικές του φιλοσοφικές και άλλες αντιλήψεις); Θα μιλήσουμε και πιο συγκεκριμένα.
Το πρώτο βέβαια που έχουμε να πούμε πως και η δική μας κριτική τοποθέτηση δεν (μπορεί να) είναι πλήρης (καμία δεν μπορεί να είναι) και για τον επιπλέον λόγο της μεγάλης έκτασης του βιβλίου (αριθμού σελίδων, δομής αλλά και χρονικής έκτασης που καλύπτει).
Το συγκεκριμένο βιβλίο έκτασης 1.000 σελίδων καλύπτει μια χρονική περίοδο 7.000 ετών. Δεν θα ασχοληθούμε εδώ με την αρχαία ιστορία (πέραν των πολλών αντιρρήσεών μας, που ίσως αποτελέσουν το θέμα ενός μελλοντικού κειμένου, πιστεύουμε ότι θα έπρεπε να αποτελεί το αντικείμενο ενός ξεχωριστού βιβλίου).
Ως προς τη νεώτερη ιστορία έχουμε να παρατηρήσουμε το μεγάλο πλήθος στοιχείων που έχει συγκεντρώσει ο συγγραφέας, κάτω από αντίξοες συνθήκες όπως αναφέρει και ο ίδιος. Έχει κάνει χρήση πολλών ιδιωτικών αρχείων, προσωπικών μαρτυριών, κειμένων από διάφορα έντυπα, φωτογραφιών κλπ, ένα αρκετά πλούσιο υλικό, χρήσιμο στους μελλοντικούς μελετητές, του οποίου η αξία γίνεται ακόμα μεγαλύτερη δεδομένων των συνθηκών, όπως η απώλεια των αρχείων του δήμου Σικυωνίων.
Γι αυτή την προσπάθεια και μόνο αξίζει ένα εύγε στο συγγραφέα, και να τονιστεί η για μια ακόμα φορά η δική του επισήμανση, ότι η προσπάθεια αυτή πρέπει να συνεχισθεί υπό την αιγίδα του Δήμου Σικυωνίων.
Παρά τη μεγάλη αξία του έργου, δεν μπορούμε να μη σταθούμε κριτικά στις αδυναμίες του και στις υποκειμενικές «αδυναμίες» του συγγραφέα.
Κατ’ αρχήν το πλούσιο αυτό υλικό είναι κάπως πρόχειρα τοποθετημένο στις σελίδες του βιβλίου, λίγο το κακό βέβαια μιας και αυτό αποτελεί υλικό μελέτης για άλλους ιστορικούς που θα ασχοληθούν πιο συγκεκριμένα με τα θέματα της τοπικής ιστορίας. Η συλλογή άλλωστε και μόνο, ενός τέτοιου υλικού αποτελεί ένα μικρό άθλο.
Έχω όμως την αίσθηση ότι η έκδοση του βιβλίου έγινε κάπως βιαστικά με αποτέλεσμα ο συγγραφέας να αδικήσει το υλικό του. Μην ξεχνάμε ότι ο ίδιος ήταν υποψήφιος στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές, με το συνδυασμό «Νέα Αυτοδιοικητική Πορεία» του Τάσου Χωρέμη, και ότι το βιβλίο κυκλοφόρησε κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου (για ευνόητους λόγους).
Αυτό και σε συνδυασμό με τον όγκο του (να ένα επιχείρημα γιατί θα έπρεπε τα θέμα της αρχαίας ιστορίας να αποτελεί ξεχωριστό βιβλίο), είχε σαν αποτέλεσμα οι φωτογραφίες να εκτυπωθούν σε πολύ μικρό μέγεθος και αρκετές από αυτές να είναι παραμορφωμένες. Εδώ μπορούμε να πούμε ότι το αξιόλογο φωτογραφικό υλικό αδικήθηκε εντελώς.
Θα περάσουμε όμως τώρα σε πιο συγκεκριμένα θέματα στα οποία ο συγγραφέας με άμεσο ή έμμεσο τρόπο ασκεί την κριτική του και να δώσουμε και τη δική μας άποψη.

Διαβάζουμε στη σελίδα 457 με θέμα το διορισμό του δημοτικού συμβουλίου του Κιάτου1972-1974 (περίοδος δικτατορίας): «…Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου είναι ο δικηγόρος Νίκος Π. Κατσαούνης και Αντιπρόεδρος ο Θανάσης Εμμανουηλίδης. Το πώς έγινε αυτό είναι άξιο αναφοράς. Ο Νίκος Κατσαούνης απαίτησε για να αναλάβει την προεδρία του Δημοτικού Συμβουλίου να είναι Αντιπρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου ο Θ. Εμμανουηλίδης ώστε να γίνει υπέρβαση των κομματικών προελεύσεων και τα κατάφερε». (Οι υπογραμμίσεις δικές μας) Εδώ λοιπόν ο συγγραφέας μας (και θαυμαστής του Εμμανουηλίδη, όπως φαίνεται και σε άλλες σελίδες του βιβλίου) δεν αρκείται στην απλή αναφορά του ιστορικού γεγονότος, αλλά μπαίνει στον πειρασμό να δικαιολογήσει τη στάση του Εμμανουηλίδη εκείνη την εποχή. Μας λέει λοιπόν ο συγγραφέας ούτε λίγο ούτε πολύ ότι η χούντα – και κάτω από τις … απειλές του Κατσαούνη – υποχώρησε έντρομη και δέχτηκε να … την «υπηρετήσει» ο Εμμανουηλίδης, ενώ ο ίδιος ο Εμμανουηλίδης υπήρξε απλώς ένα «αντικείμενο» της ιστορίας και καθόλου «υποκείμενο», δηλαδή ο ίδιος δεν είχε άποψη αν ήθελε να προσφέρει τις «υπηρεσίες» του ή όχι. Το ότι την ίδια εποχή κάποια 20χρονα παιδιά θέλησαν να παίξουν το ρόλο υποκειμένου στην ιστορία, αλλά και τη ζωή τους κορώνα – γράμματα, με τις καταλήψεις της Νομικής και του Πολυτεχνείου, την ανοιχτή σύγκρουση με τις δυνάμεις της χούντας, ώστε να επιταχυνθεί η πτώση της και να ανοίξει ο δρόμος για δημοκρατικού τύπου (με εκλογές) επάνοδο στην εξουσία πολιτικών ανδρών τύπου Εμμανουηλίδη, αυτό δεν έχει καμιά σημασία για το συγγραφέα μας.

Στην ενότητα Φ13 με θέμα την πολιτιστική δραστηριότητα της δημαρχιακής θητείας Άγγελου Παπαγγελόπουλου και συγκεκριμένα στη σελίδα 708 διαβάζουμε για τις δύο συναντήσεις αρχαίου δράματος, το 2005 και το 2006:
Φ13σ) Σκότος Εμόν Φάος. Την 3 και 4.9.2005, ο Δήμος Σικυωνίων διοργανώνει την 1η συνάντηση για το αρχαίο δράμα με την ονομασία «Σκότος Εμόν Φάος» που είναι ένα πιλοτικό πρόγραμμα πολιτιστικής σύνδεσης του κέντρου με την περιφέρεια υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού. Ο σκηνοθέτης Θεόδωρος Τερζόπουλος παρουσιάζει στο Αρχαίο Θέατρο της Σικυώνος με το θέατρο Άττις μια ελεύθερη διασκευή της τραγωδίας του Σοφοκλή με τίτλο «Αίας η τρέλα». Η συνάντηση περιλαμβάνει, επίσης, συμπόσιο και θεατρικό εργαστήρι. Η Σικυώνια Σκηνή παρουσιάζει την κωμωδία του Αριστοφάνη «Εκκλησιάζουσες» σε σκηνοθεσία του Γιώργου Καρβουτζή. ….
Φ13χ) Κάθοδος. Την 24 με 27.8.2006 ο Δήμος Σικυωνίων οργανώνει στις αποθήκες ΑΣΟ τη 2η Συνάντηση για την Αρχαία Τραγωδία που περιλαμβάνει θεατρικές παραστάσεις και εισηγήσεις με τον τίτλο «Κάθοδος».
Εδώ λοιπόν θα παρατηρήσουμε κατ’ αρχήν ότι σε ένα τόσο σημαντικό πολιτιστικό γεγονός αφιερώνει τόσο λίγες αράδες, λιγότερες από άλλα γεγονότα μικρότερης πολιτιστικής αξίας (χωρίς να υποτιμάμε ωστόσο τη σημασία τους), λες και δεν αντιλήφτηκε την εμβέλεια του γεγονότος. Καμιά φορά και η αποσιώπηση είναι μια μέθοδος κριτικής, δεν προσιδιάζει όμως σε ιστορικούς. Θα υπενθυμίσουμε όμως τι έγινε τότε και ειδικά στη 2η συνάντηση με τίτλο «Κάθοδος». Για πρώτη φορά σύσσωμος ο Αθηναϊκός – και όχι μόνο – Τύπος, κάνει εκτεταμένα αφιερώματα στο μεγάλο αυτό πολιτιστικό γεγονός. Το όνομα Κιάτο – που τόσο αγαπάει ο συγγραφέας – ακούγεται σε όλη την Ελλάδα και πέρα από αυτήν. Στο συμπόσιο συμμετέχουν εξέχοντες άνθρωποι από το χώρο του θεάτρου, της τέχνης, πανεπιστημιακοί καθηγητές και γενικά δημιουργείται μια κίνηση με λαμπρές προοπτικές για την πόλη του Κιάτου και του δήμου Σικυωνίων γενικότερα, για τον πολιτισμό αλλά και με προοπτικές για την οικονομία της. Μεσολάβησαν όμως οι δημοτικές εκλογές 2006 και η δημοτική αρχή Τσουλούφα που ανέλαβε διέκοψε άδοξα έναν πολλά υποσχόμενο θεσμό στη γέννησή του. Για το συγγραφέα μας αυτά δεν υπάρχουν (στο βιβλίο του)
Γιατί άραγε; Μήπως επειδή έτυχε ο θεσμός να δημιουργηθεί επί θητείας Παπαγγελόπουλου; Είναι γνωστή η κόντρα Χωρέμη – Παπαγγελόπουλου για το δημαρχιακό θώκο (αφού γράφουμε ιστορία κ. Κασκαρέλη πρέπει να τα λέμε και αυτά). Πίστεψε ο κ. Κασκαρέλης ότι έτσι «ψήλωνε» ο Χωρέμης; Δεν το γνωρίζουμε. Γνωρίζουμε όμως πως όταν πρόκειται για το καλό της πόλης τα υπόλοιπα δεν έχουν σημασία. Στο κάτω της γραφής οι εκλογές γίνονται κάθε 4 χρόνια, οι θεσμοί όμως σε μια πόλη μένουν για πάντα (όσο διαρκέσουν). Ο ιστορικός όταν είναι και πολιτικός (υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος γαρ) έχει διπλό καθήκον να προβάλλει την αλήθεια για το συμφέρον της πόλης που υπηρετεί, και όχι του α΄ ή του β΄ υποψήφιου.

Στο θέμα τώρα του νομοσχεδίου «Καλλικράτης» θα συμφωνήσω με την άποψη του συγγραφέα ότι υπήρξαν και σκοπιμότητες και ότι ο δήμος Βέλου θα έπρεπε να συνενωθεί με το δήμο Σικυωνίων (να συνενωθεί κ. Κασκαρέλη και όχι να υπαχθεί όπως γράφει το βιβλίο). Μήπως υπάρχουν όμως ευθύνες και στην «αποδώ» πλευρά για το πως χειρίστηκε το θέμα; Δεν βλέπω να γράφεται κάτι τέτοιο στο βιβλίο. Αντίθετα εκφράσεις του τύπου «ο Δήμος Σικυωνίων διεκδικεί τους δήμους Βέλου κλπ» ή «οι Σικυώνιοι πολίτες αισθάνονται ότι …σφαγιάζονται τα δίκαια της πόλης…» δεν νομίζετε ότι αποτελούν μια ορολογία «δυνάστη» προς «δυναστευόμενους» και ότι έτσι ενισχύεται η αντίθετη επιχειρηματολογία; Δεν θα επιμείνω στο θέμα γιατί σηκώνει πολύ συζήτηση και ανάλυση.

Ας πάμε τώρα στο θέμα των πηγών, γιατί νομίζω ότι εδώ ο συγγραφέας διολισθαίνει προς τη μεροληπτικότητα. Παρουσιάζει έναν εντυπωσιακό βιβλιογραφικό κατάλογο πηγών και βοηθημάτων, όμως κάτι λείπει. Πράγματι στον κατάλογο των εφημερίδων δεν αναφέρεται η «Γνώμη του Κιάτου» (και η … ημέτερη «Σικυωνία», αλλά ας μην κατηγορηθούμε για .. υποκειμενισμό). Να θυμίσουμε ότι η «Γνώμη» υπήρξε η εφημερίδα που για μια δεκαετία περίπου (1990) χαρακτήριζε την πόλη του Κιάτου. Εκτός βέβαια από τα ιστορικά κείμενα για το Κιάτο του Δ. Νίκα (τα οποία πιθανόν να μη χρησιμοποίησε ο συγγραφέας), υπάρχουν ένα σωρό πληροφορίες για κάθε θέμα της εποχής εκείνης. Αλλά και αν δεν του χρειάστηκαν τα θέματα που περιείχε, δεν θα έπρεπε να την αναφέρει, έστω για χρήση της από άλλους ιστορικούς; (μελλοντικούς ίσως). Να μπούμε και μεις στον πειρασμό να σκεφτούμε ότι εκδότης υπήρξε ο αείμνηστος Γιώργος Γιαννόπουλος, με την Κίνηση Πολιτών Κιάτου, που θεωρούνται από αρκετούς συμπολίτες μας ως «υπεύθυνοι» για την απώλεια της δημαρχίας από τον Εμμανουηλίδη (που τόσο θαυμάζει ο συγγραφέας μας). Αλλά και αν θεωρηθεί ότι αυτό έγινε εκ παραδρομής (ανθρώπινο γαρ το σφάλλειν) γιατί δεν αναφέρεται στο κείμενο του βιβλίου στη χρονολογική της σειρά. Άλλα ΜΜΕ του νομού (και όχι αποκλειστικά του δήμου Σικυωνίων) αναφέρονται, όπως π.χ. ο «Πολίτης» του (φίλου) Γιώργου Γουγά. Μήπως (λέω μήπως) κ. Κασκαρέλη διολισθαίνετε προς την μεροληπτικότητα;

Δεν θα συνεχίσω περισσότερο γιατί έχω μακρηγορήσει, αλλά και ο όγκος του βιβλίου είναι τέτοιος που δεν εξαντλείται στα πλαίσια ενός κειμένου, έστω και μακροσκελούς.
Ίσως επανέλθω στο μέλλον. Κλείνοντας θέλω να επαναλάβω ότι παρ’ όλα τα σημεία κριτικής που μπορεί να εντοπίσει κάποιος, το βιβλίο αποτελεί μια σημαντική πηγή πληροφοριών (ίσως την πιο ολοκληρωμένη σε σχέση με κάθε προηγούμενη, τουλάχιστον για την περίοδο του 20ου αιώνα). Καλό είναι βέβαια η χρήση των πληροφοριών αυτών να γίνεται με λίγη προσοχή σε κάποια σημεία. Ας λάβουμε υπ΄ όψη ότι ο συγγραφέας πολιτεύεται κιόλας, ανήκει σε συγκεκριμένο πολιτικό χώρο κι αυτό καμιά φορά τον επηρεάζει. (ίσως και να διαθέτει περισσότερες πληροφορίες από το χώρο αυτό και τις καταθέτει – και καλά κάνει σαν ιστορικός).
Εμείς ευχόμαστε στο συγγραφέα να συνεχίσει το έργο του, με λίγη περισσότερη προσοχή σε κάποια σημεία (επιμένω κ. Κασκαρέλη ότι αδικήσατε κατάφωρα το αξιόλογο φωτογραφικό σας υλικό) και χωρίς βιασύνες (θεωρώ ότι η έκδοση του βιβλίου προεκλογικά δεν σας πρόσθεσε ψήφους). Πληροφορούμε τους ενδιαφερόμενους αναγνώστες μας ότι το βιβλίο διατίθεται από το βιβλιοπωλείο Ανδρούτσου. Πιστεύουμε ότι πρέπει να ενισχύονται τέτοιες προσπάθειες, και σε σας κ. Κασκαρέλη ευχόμαστε πάντα τέτοια, έστω και αν διαφωνούμε σε κάποια σημεία μαζί σας.
Δ. Τερζής

About politisx

Αδέσποτο σκυλί χωρίς αφέντες... Σιχαίνομαι την μπουλοκοποίηση και το μάντρωμα, σιχαίνομαι το βόλεμα και τον ωχαδερφισμό, το ραγιαδισμό και την κάθε λογής υποτέλεια, τον κάθε λογής ρατσισμό και κοινωνικό αποκλεισμό. Γουστάρω τα "όχι" πιο πολύ από τα "ναι"... και οι φίλοι μου ξέρουν να λένε όχι...
This entry was posted in ΒΙΒΛΙΟ, ΚΡΙΤΙΚΗ. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s